Vakmensen zijn personen met diepgaande kennis, vaardigheden en jarenlange ervaring in een specifiek vak of ambacht. Ze onderscheiden zich door kwaliteit, creativiteit en bevlogenheid in hun werk. Het begrip omvat zowel beroepsspecifieke als persoonsgebonden kenmerken, zoals technische kennis, hands-on vaardigheden, passie, motivatie en een hoge mate van zelfstandigheid en verantwoordelijkheidsgevoel.
Dit is de definitie die Google geeft voor vakmensen. Veel mensen van mijn leeftijd kijken met een beetje melancholiek gevoel naar vroeger, toen er nog echt vakmensen waren. Ik geef toe: soms doe ik daar zelf ook aan mee. Dat sentiment heeft natuurlijk alles te maken met de huidige arbeidsmarkt, waar goed gemotiveerd personeel amper te vinden is. Dat is best wel een hard feit.
Toch is de vraag of het sentiment terecht is. De definitie van vakmensen klopt nog steeds en is zeker actueel. Echter is het de vraag hoe je ernaar kijkt in onze huidige moderne digitale wereld.
Daar is kennis en kunde harder nodig dan ooit om überhaupt de ontwikkelingen in de wereld bij te kunnen houden. AI is de fase van intrede allang voorbij en is niet meer weg te denken. Cybercriminaliteit bestrijden vraagt om sterke cybersecurity. Hypermoderne machines en apparatuur ontwikkelen die toekomstbestendig zijn, is toch echt hogere wiskunde.
Zo zijn er natuurlijk heel veel voorbeelden te noemen, maar waar het om gaat is dat het oude beeld van vakmensen bijstelling behoeft.
De timmerman, de monteur, de installateur, de engineer, de softwareontwikkelaar, allemaal zijn het vakmensen die een enorm hoog niveau van skills nodig hebben om onze samenleving draaiende te houden. Ga er maar aan staan.
De moraal van mijn verhaal: we moeten, in alle leeftijden, meebewegen met de moderne tijd. Sentiment is begrijpelijk, maar ook een valkuil. Met zo’n mindset doen we de nieuwe generatie vakmensen tekort. En dat is niet terecht.
Vakmanschap is van alle tijden, alleen het gereedschap verandert.
Bert Weever, voorzitter IC.